ورود عضویت جمعه 30 شهریور 1397
NEWSHA Skip Navigation Links
اطلاعیه: ثبت نام کارگاه آموزشی ارزیابی و درمان اختلالات پردازش شنوایی مرکزی - CAPD آغاز شد. شماره تماس 66830409
سبـد خرید
تعداد اقلام : 0
مجموع(ریال) : 0
حس خوب شنیدن
اصطلاحات تخصصی شنوایی شناسی که باید بشناسید

وقتی درحال یادگیری درباره ی سلامت گوش هستید، با لغات تخصصی و جدیدی مواجه می شوید. برای مثال آیا شما می دانید که کاشت حلزون چیست؟ متخصص ENT کیست ؟… .

 برخی از این لغات ممکن است گیج کننده به نظر بیایند، ولی نگذارید شما را بترسانند. آشنایی با مواردی که مستقیما با سلامت شما ارتباط دارند اهمیت بسیاری دارد و باعث افزایش سطح آگاهی و در نتیجه سلامتی شما می شود. برخی از اصطلاحات تخصصی مربوط به دستگاه شنوایی را بخوانید و یاد بگیرید.

فهرست کلمات:

1. ادیوگرام  (Audiogram)

2. شنوایی شناس (Audiologist)

3. اختلال پردازش شنوایی یا بدشنوایی (Auditory processing disorder)

4. دوگوشی (Binaural)

5. کاشت حلزون (Cochlear implant)

6. کم شنوایی انتقالی (Conductive hearing Loss)

7. دسی بل ( Decibel)

8. حفاظت شنوایی ( Hearing protection)

9. غربالگری شنوایی (Hearing screening)

10. ارزیابی شنوایی (Hearing evaluation)

11. گردنبند (Neckloop )

12. کم شنوایی ناشی از نویز (Noise induced hearing Loss)

13. متخصص گوش- حلق – بینی (ENT)

14. کم شنوایی حسی- عصبی (Sensorineural Hearing Loss)

15. تله کویل (Telecoil)

16. وزوز ( Tinnitus)

17. گوش خارجی

18.گوش میانی

19.پرده تیمپان (صماخ)

20. شیپور استاش

21. استخوانچه ها

22. عضله ی رکابی

23. دریچه ی بیضی

24. استخوان ماستوئید

25. گوش داخلی

26. حلزون

27. سلول های مویی

28. اوتیت

29. ضربه صوتی

30. کم شنوایی ناشی نویز

31. وکس (جرم) گوش


توضیحات:

ادیوگرام  (Audiogram)

برای اندازه گیری میزان شنوایی افراد روش های مختلفی وجود دارد و ادیوگرام یکی از روش های ثبت نتایج اندازه گیری می باشد. ادیوگرام که در اصطلاح عموم مردم، نوار گوش هم گفته می شود، یک جدول می باشد که نشان می دهد میزان شنوایی شما در هر یک از فرکانس ها چگونه است. با توجه به اینکه شما دو گوش دارید پس قطعا دوتا ادیوگرام خواهید داشت. (مشاهده تصویر)

شنوایی شناس (Audiologist)

شنوایی شناس یک متخصص مراقبت های درمانی است که تخصص آن در حوزه های شنوایی و تعادل می باشد. علاوه بر ارزیابی شنوایی، شنوایی شناسان با بیماران خود در حوزه های مربوط به بیماری های گوش، اقدامات پیشگیرانه و یافتن بهترین راهکار برای حل نیاز های مراجعین کار می کنند. (مشاهده اینفوگرافیک)

اختلال پردازش شنوایی یا بدشنوایی (Auditory processing disorder)

افراد مبتلا به اختلال پردازش شنوایی(بدشنوایی) مشکلی با شنیدن صدا ها ندارند، ولی پردازش و تفسیر صدا هایی که می شنوند برای آن ها بسیار دشوار است. از مهم ترین علایم افراد مبتلا به بدشنوایی این است که برای آن ها تمرکز بر روی گفتار در حضور سر و صدای زمینه، تمرکز پیوسته برای شنیدن، به خاطر سپردن چندین عمل پشت سر هم، تشخیص جهت صدا ها و تمایز بین آنها  دشوار هست. (مشاهده اینفوگرافیک)

دوگوشی (Binaural)

دوگوشی یا باینورال ، واژه ای است که برای توصیف شنوایی دوگوشی یا منابع صوتی مخصوص دوگوش استفاده می شود. با اینکه کم شنوایی یک طرفه هم ممکن است رخ دهد، ولی بسیاری از افراد، مبتلا به کم شنوایی دوگوشی(دوطرفه) هستند. اگر روی وسیله ی کم شنوایی، binaural نوشته شده باشد، این وسیله برای شنوایی دوگوشی طراحی شده است.

کاشت حلزون (Cochlear implant)

کاشت حلزون با داشتن اجزای داخلی و خارجی بهترین گزینه برای کسانی است که سمعک نمی تواند به کم شنوایی آن ها کمک کند. کاشت حلزون وقتی انجام می شود که سلول های مویی موجود در حلزون گوش فرد از بین رفته باشند. سلول های مویی صدا ها را به پیام عصبی تبدیل کرده و به اعصاب شنوایی می فرستند. وقتی این سلول ها آسیب ببیند، طبیعتا انتقال پیامی صورت نخواهد گرفت. کاشت حلزون با دور زدن این سیستم و فرستادن مستقیم تحریک به عصب شنوایی باعث شنوایی این افراد می شود. نکته مهم این است که توجه داشته باشیم کاشت حلزون باعث بازگشت کامل شنوایی فرد نمی شود.

(مشاهده اینفوگرافیک)

کم شنوایی انتقالی (Conductive hearing Loss)

کم شنوایی انتقالی زمانی اتفاق می افتد که صداها نمی توانند به گوش داخلی برسند. این امر شنیدن صداهای آرام را با چالش همراه می کند. افت شنوایی انتقالی گاهی به دلایلی مثل پارگی پرده گوش اتفاق می افتد، ولی به طور کلی بیشتر به دلیل انسداد ناشی از جمع شدن جرم گوش یا مایع رخ می دهد. به همین خاطر گاهی درمان کم شنوایی می تواند به سادگی خارج کردن جرم گوش باشد. هرچند اگر درمان موثر نباشد، ممکن است استفاده از سمعک نیز پیشنهاد شود. (مشاهده اینفوگرافیک)

دسی بل ( Decibel)

دسی بل واحدی برای اندازه گیری شدت صدا می باشد. اندازه گیری شدت صدا بسیار مهم است، زیرا هر وقت شدت صدا بالاتر از 85 دسی بل شود، باید میزان قرار گیری خود در معرض صدا را کنترل کنید و حتی از محافظ های گوش استفاده کنید. این شدت از صدا می تواند باعث آسیب به دستگاه شنوایی شما شود و کم شنوایی ایجاد کند.

حفاظت شنوایی ( Hearing protection)

زمانی که در معرض صدا های با شدت بلند هستید، برای جلوگیری از آسیب به گوشهایتان، حفاظت شنوایی ضروری است. محافظ های شنوایی معمولا به شکل محافظ های داخل گوشی (Ear Plug) و محافظ های هدفونی با بالشتک های ضد صوت(Ear Muff) می باشد و این دو نوع مختلف برای فعالیت های متفاوتی استفاده می شوند. کاهش شدت در محافظ های داخل گوشی به اندازه 20 دسی بل است و برای فعالیت هایی مثل کار با ماشین چمن زن مناسب هستند، ولی مراسم آتش بازی مناسب نیستند. همچنین برای موزیسین ها محافظ های ویژه ای وجود دارد که شدت صدا را بدون کاهش کیفیت آن، کم می کند.

غربالگری شنوایی (Hearing screening)

مثل معاینات چشم یا چک آپ دندان، ارزیابی شنوایی نیز باید به صورت منظم انجام شود. در طول غربالگری شنوایی شما به مجموعه ای از صدا ها گوش می دهید و مشخص می کنید که کدامیک از صدا ها را می شنوید. این آزمون فقط یک ارزیابی اولیه است که مشخص می کند آیا شما به ارزیابی های تخصصی تر نیاز دارید یا خیر.

 ارزیابی شنوایی (Hearing evaluation)

اگر غربالگری شنوایی نشان دهد که شما ممکن است کم شنوایی داشته باشید، حتما باید یک ارزیابی شنوایی جامع انجام دهید. ارزیابی جامع شنوایی از مجموعه آزمون های تخصصی تشکیل شده که به طور دقیق نشان می دهد شما کم شنوایی دارید یا خیر. اگر کم شنوایی دارید، آیا در یک گوش هست یا در هردو گوش؟ علت آن چیست؟ شدت آن چقدر است و همچنین راهکار های درمانی قابل اجرا را نشان می دهد.

گردنبند (Neckloop )

گردن بند مخصوص معمولا توسط افرادی که به تقویت صدای بیشتری نیاز دارند، استفاده می شود. افرادی که سمعک آن ها تله کویل دارد گردن بند می تواند به رسیور، رادیو، تلویزیون و... متصل شود. روش کار به این صورت است که گردن بند یک پیام مغناطیسی ایجاد می کند که توسط تله کویل سمعک دریافت می شود و در نهایت سمعک پیام را دریافت می کند.

کم شنوایی ناشی از نویز (Noise induced hearing Loss)

کم شنوایی ناشی از نویز می تواند حاصل از قرار گرفتن در معرض صداهای بلند برای مدت طولانی باشد و یا اینکه به یکباره اتفاق بیافتد. برای مثال اگر شما برای سال های متمادی موسیقی را با صدای بلند از هدفون خود گوش کنید، یا اینکه در کنسرتی شرکتی کنید که به یک باره باعث کم شنوایی شما شود، احتمال وقوع کم شنوایی ناشی از نویز وجود دارد. (مشاهده اینفوگرافیک)

متخصص گوش- حلق – بینی (ENT)

دکتر متخصص ENT بیماری های گوش- حلق و بینی را تشخیص داده  و فرایند درمان آن را مدیریت می کند. آن ها متخصصان گوش و شنوایی هستند و در صورت لزوم می توانند جراحی نیز انجام دهند.

 

کم شنوایی حسی- عصبی (Sensorineural Hearing Loss)

کم شنوایی حسی عصبی زمانی اتفاق می افتد که آسیب شنوایی مربوط به گوش داخلی و یا مسیر عصب شنوایی باشد. این حالت ممکن است به دلیل عوامل مختلفی از جمله قرار گرفتن در معرض صدای بلند، بیماری، سالمندی، ضربه به سر و... اتفاق بیافتد. این نوع کم شنوایی هیچ نوع درمان دارویی نداشته و با استفاده از سمعک درمان می شود.

تله کویل (Telecoil)

برخی از سمعک ها همراه یک قطعه به نام تله کویل ( T-Coil) به بازار عرضه می شوند. تله کویل یک قطعه کوچک است که صداهایی که توسط دستگاه های القای مغناطیسی مثل Neckloop ایجاد می شوند، را دریافت کرده و به سمعک می فرستد.

وزوز ( Tinnitus)

وزوز گوش به شکل صداهای مختلف بروز می کند، اما معمولا به شکل صدای زنگ، شرشر آب و صدای باد در یک یا دو گوش می باشد. نکته مهم این است که بدانیم وزوز یک بیماری نیست بلکه نشانه ای برای یک اختلال دیگر(معمولا کم شنوایی) است. تاکنون هیچ درمان قطعی برای وزوز ارایه نشده، اما این پدیده در بیشتر موارد می تواند با استفاده از سمعک و یا روش های درمانی دیگر مثل صدا درمانی درمان شود.

(مشاهده اینفوگرافیک)

 

گوش خارجی

خارجی ترین بخش گوش که شامل لاله ی گوش و مجرای گوش خارجی می شود. وظیفه این بخش بیشتر جمع آوری و انتقال صدا ها به گوش میانی می باشد. ساختار خاص لاله گوش به جهت یابی نیز کمک می کند. بیماری هایی که در این بخش از گوش رخ می دهد معمولا قابل مشاهده و همراه با تغییر ساختار یا تعییر رنگ می باشند.

 (مشاهده اینفوگرافیک)

گوش میانی

دومین بخش گوش می باشد که بعد از گوش خارجی قرار دارد. این بخش درون حفره ای به نام حفره صماخی یا تمپان قرار گرفته که ساختار های تشکیل دهنده گوش میانی اعم از استخوانچه ها، عضلات، ورودی شیپور استاش و... نیز در آن قرار می گیرند.

گوش میانی سه وظیفه ی مهم بر عهده دارد:

1- تقویت صداهای ورودی برای جبران تغییر امپدانس

2- محافظت از سیستم شنوایی در برابر اصوات بلند

3- برقرای تعادل فشار هوا میان دو سوی پرده تیمپان

 

پرده تیمپان (صماخ)

پرده تیمپان که به اصطلاح عموم پرده ی گوش گفته می شود. از سه لایه تشکیل شده و مرز بین گوش خارجی و میانی می باشد. امواج صوتی که در محیط وجود دارند از طریق گوش خارجی جمع آوری شده و به این پرده برخورد می کنند. ارتعاش های ناشی از برخورد این اصوات به پرده از طریق استخوانچه ها به گوش داخلی منتقل شده و در نهایت به عنوان صدا درک می شوند.

 

شیپور استاش

شیپور استاش یک مجرای استخوانی حلزونی است که بین حلق و گوش میانی ارتباط برقرار می کند. این مجرا در حالت عادی بسته بوده و در مواقع بلع و خمیازه باز می شود تا تعادل فشار هوا بین دوسوی پرده تمپان برقرار شود. اخلال در عملکرد این مجرا باعث عدم تعادل فشار هوا و ایجاد عفونت در گوش میانی، کشیدگی پرده و... می شود.

استخوانچه ها

استخوان های گوش میانی با نام های چکشی، سندانی و رکابی کوچکترین استخوان های بدن هستند و به همین دلیل به آن ها استخوانچه می گویند. نام گذاری آن ها به دلیل شکل خاص خودشان بوده و همانند یک زنجیره پیوسته به هم اتصال دارند. استخوانچه رکابی با اندازه 2 میلی متر کوچکترین استخوان بدن است.

عضله ی رکابی

عضله ای که از دیوار خلفی گوش میانی به بالای قوس رکابی متصل می شود. این عضله یکی از دو عضله ی موجود در گوش میانی بوده و مسئول رفلکس های صوتی می باشد. عملکرد این عضله به گونه ای است که هرگاه صدا از شدت معینی بالاتر برود، به انقباض در آمده و سفتی سیستم انتقال را افزایش می دهد؛ در نهایت انرژی صوتی با شدت کمتری به حلزون می رسد و احتمال آسیب کمتر می شود.

 

 دریچه ی بیضی

یک دریچه ی بیضی شکل که انتهای صاف استخوانچه رکابی آن را پوشش می دهد و مسئول انتقال انرژی از استخوانچه ها به گوش داخلی و حلزون می باشد.

 

استخوان ماستوئید

یکی از استخوان های تشکیل دهنده ی ساختار گوش و جزئی از استخوان تمپورال جمجمه می باشد. در داخل این استخوان حفرات هوایی وجود دارد که باعث روزنانس صدا می گردد. به جراحی ماستوئید، ماستئیدکتومی گویند.

 

گوش داخلی

درونی ترین بخش گوش می باشد که بعد از گوش میانی قرار دارد. این بخش شامل دو ارگان شنوایی و تعادل می شود. عملکرد ارگان شنوایی بر عهده حلزون بوده و عملکرد ارگان تعادل بر عهده مجاری نیم دایره ساکول و اتریکول می باشد.

اطلاعات جمع آوری شده از گوش داخلی توسط عصب 8 جمجمه ای به ساقه مغز و سپس قشر مخ انتقال داده می شوند.

حلزون

یکی از مهمترین و پیچیده ترین ارگان های ساختار شنوایی که در آن انرژی مکانیکی امواج به پیام عصبی تبدیل می شوند. حلزون به طور کلی از سه بخش اسکالا تیمپان، اسکالا مدیا و اسکالا وستیبول تشکیل شده که در داخل این ها مایع آندولنف و پری لنف جریان دارد.

ارتعاشات انتقالی از دریچه ی بیضی باعث ایجاد موج حرکتی در مایعات حلزون شده و حرکت مایع باعث خم شدن مژک های سلول های مویی می گردد. سلول های مویی بر اساس اینکه در چه منطقه ای از حلزون قرار دارند تحریک می شوند و پیام صوتی با کدگذاری فرکانس های مختلف به قشر مغز فرستاده می شود.

 

سلول های مویی

سول های مویی در واقع سلول های مخصوص حس شنوایی هستند که در چند ردیف در بخش اسکالا مدیای حلزون قرار گرفته اند. این سلول ها بر اساس مکان قرار گیری و نوع فعالیتی که انجام می دهند به دو دسته سلول های مویی خارجی و داخلی تقسیم می شوند. سلول های مویی خارجی بیشتر نقش حفاظت و گسیل های خود به خودی گوش را برعهده دارند، در حالی که سلول های مویی داخلی در درک صدا ها نقش دارند.

 

اوتیت

اوتیت به عفونت های گوش گفته می شود که خود انواع مختلفی دارد. رایج ترین آن اوتیت گوش میانی بوده که ممکن است به صورت اوتیت سروز (SOM)، اوتیت حاد (Acute) و باروتیت نمایان شود. بروز اوتیت باعث اخلال در سیستم انتقال صوت در گوش شده و باعث افت شنوایی انتقالی می گردد. در صورت تکرار اوتیت بیش از چهار بار در سال، امکان ایجاد اختلال بدشنوایی در سال های بعد افزایش پیدا می کند.

ضربه صوتی

ضربه صوتی یا اکوستیک تروما، به صدای بلند ناشی از انفجار، تیراندازی و موارد مشابه گویند که می تواند صدمات جبران ناپذیری به شنوایی انسان بزند. صدا های بلند ناگهانی علاوه بر احتمال پارگی پرده گوش، بر حلزون انسان اثر گذاشته و موجب مرگ سول های مویی در مناطق فرکانسی مربوطه می شوند.

 

کم شنوایی ناشی نویز

سر و صدای محیطی حتی اگر بسیار بلند و آزار دهنده نیز نباشند، در مدت زمان طولانی باعث آسیب به سلول های مویی حلزون و کم شنوایی می شوند. این صداها شامل سر و صدای دستگاه ها در محیط های کارخانه ای، سر و صدای ماشین ها در شهر های بزرگ و... می شوند و اگر فرد بعد از قرارگیری در معرض این صدا ها به اندازه کافی استراحت صوتی نکند، ممکن است دچار کم شنوایی برگشت ناپذیر شود.

 

وکس (جرم) گوش

وکس ها مواد مومی شکلی هستند که سلول مجرای گوش برای حفاظت از مجرا در برابر ورود حشرات موذی و گرد و خاک در داخل مجرا ترشح می کنند. مکانیسم طبیعت گوش به گونه ای است که این مواد مومی تولید شده به مرور زمان و به طور خودکار به بیرون گوش رانده می شوند. اما برخی اوقات به واسطه ی دستکاری های فردی یا مسائل ژنتیکی این روند خروج ایمن مواد مومی دچار اخلال می شود و جرم ها در داخل کانال گوش به دام افتاده و جمع می شوند. در این حالت مراجعه به دکتر گوش حلق بینی برای معاینه و در صورت لزوم خروج جرم ضروری می باشد.

چند نکته :

  • تاکید می شود که به هیچ وجه از گوش پاک کن های پنبه برای تمییز کردن گوش استفاده نکنید. زیرا این وسایل وکس های گوش که در حال خروج هستند را به عمق کانال هدایت می کند و باعث تجمع آن ها می شود.
  • برخی گوش ها به طور ژنتیکی جرم ساز هستند، در این موارد فرد باید هر 6 ماه یا سالانه برای معاینه و خروج جرم گوش خود به دکتر مراجعه کند.
  • بعد از معاینه دکتر، احتمالا یک قطره برای شما تجویز می کند. قطره را به طور منظم و به اندازه تجویز شده استفاده کنید تا جرم گوش شما برای جلسه ای که قرار است ساکشن شود کاملا نرم گردد.

 

این ها تعدادی از اصطلاحات تخصصی و رایج حوزه شنوایی هستند که ممکن است در جستجو ها و مطالعات خود به آنها برخورد کنید.

 

تالیف و ترجمه از موسسه ی دانش بنیان نیوشا



استفاده از این مطلب در سایت های دیگر فقط با ذکر منبع [موسسه دانش بنیان نیوشا] مجاز می باشد

تاریخ به روز رسانی: پنج شنبه 4 مرداد 1397 تعداد بازدیدها: 830
کلمات کلیدی: ویکی نیوشا
آدرس کوتاه صفحه: http://www.newsha.ir/P/4757
اطلاعات تماس با مرکز

آدرس: تهران- انتهای خيـــــابان امام خمينـی (سپه غربي) نرسيده به اتوبان يادگار امام پلاک 1386
تلفن مرکز: 60-66845959-021
نمابر: 66830409-021
پست الکترونیکی: Info@Newsha.ir
لینک های مرتبط

پزشک انلاین
مجله سلامـت
مجله پزشکی دکتر سلام
انجمن علمی شنوایی شناسی ایران
وب سایت جامع پزشکی و سلامت بیوطب

مراکز طرف قرارداد

خانـه کارگر
بیمه بانک ملت
بیمه بانک رفاه کارگران
عضویت در خبرنامه

با عضویت در خبرنامه نیوشا از آخرین اخبار و اطلاعیه های نیوشا با مطلع شوید.

پست الکترونیکی:



حقوق این سایت متعلق به مرکز تخصصی نیوشا می باشد. هرگونه کپی برداری پیگرد قانونی دارد